Een koeienmonument in Amsterdam
SYMBIO KUNST LAB
Kunstenaar Mark Schalken maakt geslachte dieren zichtbaar in de stad
Waar eens het laatste slachthuis van Amsterdam stond, op het Foodcenterterrein in Amsterdam West, verrijst nu een nieuwe woonwijk. Kunstenaar en buurtbewoner Mark Schalken ontdekte in 2024 dat hier meer dan twee miljoen koeien zijn geslacht. Sindsdien werkt hij aan een bijzonder plan: een monument voor de koeien die hier geslacht zijn.
Een monument voor geslachte dieren
Het Koeienmonument wordt een aanklacht tegen de dieronterende vleesindustrie en een ode aan de band tussen mens en dier, tussen stad en platteland. Een fysieke plek in de stad die uitnodigt om stil te staan bij de dieren achter ons voedsel en bij de manier waarop we ons tot hen verhouden. Mark wil met het monument ook een gesprek op gang brengen over de toekomst van ons voedselsysteem. Over de overgang van dierlijk naar plantaardig eten, het uitfaseren van de industriële veehouderij en de plek die dieren en natuur krijgen in onderwijs en stadsontwikkeling.
Een monument ontstaat stap voor stap
Hoe het Koeienmonument er precies uit gaat zien, staat nog niet vast. Sinds de zomer van 2024 spreekt Mark met ambtenaren, wethouders, kunstenaars en buurtbewoners en onderzoekt hij wat er nodig is om het monument daadwerkelijk te realiseren. Locatie, vormgeving, financiering en draagvlak vragen tijd.
In de tussentijd brengt Mark het verhaal van het Koeienmonument tot leven in een reeks getekende verhalen. Zo groeit het plan verder en ontstaat er ruimte voor gesprek over de geschiedenis van de plek, dieren in de stad en onze omgang met vee.
De koe krijgt een stem
De eerste twee strips zijn inmiddels verschenen. In De koe die niet dood wilde vertelt Mark het verhaal van de koe die in 1987 uit het Amsterdamse abattoir ontsnapte en haar vrijheid zocht in de binnenstad.
In Boerenzoon in Mokum vertelt de Friese Amsterdammer Kees Galema over dierenliefde en dierenindustrie, wel of geen vlees eten en het belang van het Koeienmonument.
Een project uit het Symbio Kunst Lab
Mark Schalken is in 2026 deelnemer aan het Symbio Kunst Lab. Binnen het thema van dit jaar, de onzichtbaarheid van dieren in de vee industrie, onderzoekt hij hoe kunst dieren die uit beeld zijn geraakt opnieuw zichtbaar kan maken.
Stichting Symbio draagt bij aan de continuering van de stripreeks en daarmee aan de verdere ontwikkeling van het Koeienmonument. We geloven in de kracht van kunst om nieuwe perspectieven te openen en gesprekken over verandering op gang te brengen.
Op 2 oktober 2026 is Mark Schalken spreker tijdens Eet mij Niet in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam. Een avond over de toekomst van ons voedselsysteem, waarin ook het Koeienmonument en de vragen die eraan ten grondslag liggen een plek krijgen.
